Các đại biểu tham dự Hội nghị

Tại Hội nghị, đồng chí Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số, Bộ Y tế đã cung cấp thông tin về nội dung trọng tâm của Luật Dân số số 113/2025/QH15, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Dân số.

Cũng tại Hội nghị, đồng chí Trần Thị Thu Hằng, Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em tuyên truyền phổ biến về Nghị quyết số 49/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Quy định một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số trên địa bàn thành phố Hải Phòng, giai đoạn 2026-2030.

Cụ thể, Luật Dân số số 113/2025/QH15 đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Trên cơ sở đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Nghị định gồm 16 điều, tập trung cụ thể hóa các chính sách quan trọng như chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai, hỗ trợ tài chính khi sinh con, hỗ trợ khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh, chăm sóc người cao tuổi tại gia đình, cộng đồng và chế độ thù lao đối với cộng tác viên dân số. Đây là cơ sở quan trọng để đưa các chính sách mới vào thực tiễn, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện.

Quang cảnh Hội nghị

Những chính sách mới được ban hành trong bối cảnh công tác dân số đang đứng trước nhiều thách thức. Mức sinh tại Việt Nam giảm xuống dưới mức sinh thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 con/phụ nữ năm 2024 và 1,93 con/phụ nữ năm 2025. Cùng với đó, tốc độ già hóa dân số nhanh và chất lượng dân số vẫn cần tiếp tục được nâng cao, đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện công tác dân số.

Một trong những điểm đáng chú ý của chính sách mới là các giải pháp khuyến khích sinh đủ hai con. Theo Luật Dân số, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con thứ hai. Nghị định 168/2026/NĐ-CP đồng thời quy định mức hỗ trợ tài chính 2 triệu đồng/trường hợp đối với đối tượng thuộc diện hưởng, góp phần tạo thêm điều kiện để các cặp vợ chồng sinh đủ hai con.

Đồng chí Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số, Bộ Y tế đã cung cấp thông tin về nội dung trọng tâm của Luật Dân số số 113/2025/QH15, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Dân số.

Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh được triển khai theo lộ trình, với mức hỗ trợ tối đa 900.000 đồng/trường hợp đối với sàng lọc trước sinh và 600.000 đồng/trường hợp đối với sàng lọc sơ sinh. Việc mở rộng hỗ trợ góp phần phát hiện sớm bệnh, nâng cao chất lượng dân số ngay từ những năm đầu đời.

Trước xu hướng già hóa dân số, Nghị định cũng quy định các hình thức chăm sóc người cao tuổi tại gia đình và cộng đồng, như câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi, điểm chăm sóc ban ngày. Đồng thời, chế độ thù lao đối với cộng tác viên dân số được quy định ở mức 0,4-0,5 lần mức lương cơ sở, góp phần củng cố mạng lưới dân số tại cơ sở.

Đồng chí Trần Thị Thu Hằng, Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em phổ biến Nghị quyết số 49/2025/NQ-HĐND.

Tại Hải Phòng, ngành Y tế xác định việc triển khai Luật Dân số và Nghị định 168/2026/NĐ-CP cần có sự phối hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Thành phố sẽ tập trung duy trì mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số, tăng cường chăm sóc sức khỏe sinh sản, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, đồng thời chủ động thích ứng với già hóa dân số.

Các xã, phường, đặc khu được đề nghị đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách mới đến người dân; đổi mới phương thức truyền thông, ứng dụng công nghệ số và tăng cường kiểm tra, giám sát để các chính sách dân số được triển khai đồng bộ, đúng đối tượng, từng bước đi vào cuộc sống.

Luật Dân số và Nghị định 168/2026/NĐ-CP đang mở ra một cách tiếp cận toàn diện hơn đối với công tác dân số: không chỉ vận động sinh đẻ mà hướng tới xây dựng một xã hội có quy mô, cơ cấu và chất lượng dân số phù hợp với yêu cầu phát triển. Để những chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng là phải bảo đảm người dân hiểu đúng, tiếp cận đúng và được thụ hưởng đầy đủ các chính sách theo quy định; đồng thời phát huy vai trò của chính quyền, ngành chức năng và cộng đồng trong quá trình tổ chức thực hiện.

Quang cảnh hội nghị

Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu về dân số và phát triển, đồng chí Phan Huy Thục, Phó Giám đốc Sở Y tế trân trọng đề nghị các sở, ban, ngành, đoàn thể thành phố và các địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế, tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp liên ngành trong triển khai thực hiện công tác dân số và phát triển; lồng ghép công tác dân số và phát triển trong quá trình xây dựng, tổ chức thực hiện các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án thuộc lĩnh vực, phạm vi quản lý; phối hợp thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu về dân số gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Đồng thời, tập trung triển khai có hiệu quả các chính sách, pháp luật mới về dân số. Đề nghị các địa phương, đơn vị chủ động nghiên cứu, quán triệt và tổ chức thực hiện Luật Dân số, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn; kịp thời cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm các chính sách mới được triển khai thống nhất, đúng đối tượng và đúng quy định.

Tiến sĩ, Bác sĩ Phan Huy Thục, Phó Giám đốc Sở Y tế phát biểu tại Hội nghị.

Ngoài ra, các đơn vị, đại phương cần tập trung giải quyết những vấn đề dân số đang đặt ra đối với thành phố. Trong đó, cần ưu tiên duy trì mức sinh thay thế; từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên; nâng cao chất lượng dân số; tăng cường chăm sóc sức khỏe sinh sản, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, khám sức khỏe trước khi kết hôn; chủ động thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và quan tâm đến các nhóm dân số đặc thù.

Lãnh đạo Sở Y  tế cũng đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu đẩy mạnh việc tuyên truyền,  phổ biến Luật Dân số và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông theo hướng đa dạng, hiện đại, ứng dụng công nghệ số và các nền tảng truyền thông mới; kết hợp hiệu quả giữa truyền thông đại chúng với truyền thông trực tiếp tại cộng đồng; chú trọng các nhóm đối tượng đặc thù, vùng có mức sinh thấp, vùng có nguy cơ mất cân bằng giới tính khi sinh và khu vực có đông công nhân lao động.

Đồng thời, tiếp tục quan tâm kiện toàn tổ chức, bố trí nhân lực, bảo đảm kinh phí và các điều kiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ dân số; nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác dân số, nhất là trong triển khai các nhiệm vụ mới theo Luật Dân số. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ cơ sở. Định kỳ tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quảviệc triển khai thực hiện các Chỉ thị, Nghị quyết, Chương trình hành động, Kế hoạch về công tác Dân số. Thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng nhằm động viên kịp thời đối với các tập thể, cá nhân tiêu biểu trong công tác dân số ở cơ sở.

Đồng chí Phó Giám đốc Sở Y tế cũng đề nghị ngay sau Hội nghị, các đại biểu trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị mình, tiếp tục phổ biến, quán triệt những nội dung đã được cung cấp; rà soát các nhiệm vụ có liên quan; chủ động tham mưu và tổ chức triển khai, bảo đảm chính sách mới về dân số được thực hiện đồng bộ, thống nhất, hiệu quả, từng bước đi vào cuộc sống.

VŨ DUYÊN – MAI PHƯƠNG