THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG: SAU 05 TRIỂN KHAI NGHỊ QUYẾT SỐ 21-NQ/TW NGÀY 25/10/2017 CỦA HỘI NGHỊ LẦN THỨ 6 BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG ĐẢNG KHÓA XII VỀ CÔNG TÁC DÂN SỐ TRONG TÌNH HÌNH MỚI
Sau 05 năm thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới, công tác Dân số thành phố Hải Phòng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu của Chiến lược Dân số-Sức khỏe sinh sản (SKSS) giai đoạn 2011-2020, Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030, thúc đẩy kinh tế - xã hội của địa phương ngày càng phát triển.
Để cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đặt ra đối với công tác dân số, phù hợp với quan điểm trọng tâm Nghị quyết 21/NQ-TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Chương trình hành động số 51-CTr/TU của Ban thường vụ Thành ủy, Kế hoạch hành động của Ủy ban nhân dân thành phố, các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, cơ quan y tế dân số các cấp đã triển khai đồng bộ các hoạt động dân số cả về quy mô, cơ cấu, phân bố và nâng cao chất lượng dân số phù hợp với yêu cầu chuyển hướng công tác dân số trong tình hình mới.
Để từng bước đưa Nghị quyết vào cuộc sống, công tác phổ biến, quán triệt, tuyên truyền nâng cao nhận thức và lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết được quan tâm đẩy mạnh, tạo sự đồng tình, ủng hộ và tích cực tham gia của các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân.
Công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục vận động nhân dân thực hiện các chính sách dân số đã được ngành Y tế thành phố tổ chức đa dạng hóa với nhiều hình thức, kết hợp giữa truyền thông đại chúng với truyền thông trực tiếp đến các đối tượng, chú trọng và tập trung cho những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng hải đảo, các đối tượng có nguy cơ cao (con 1 bề đặc biệt 1 bề gái). Tăng cường vận động trực tiếp thông qua hoạt động của các loại hình câu lạc bộ, hội nghị, truyền thông nhóm nhỏ, các hoạt động lồng ghép của các tổ chức, đoàn thể và tư vấn trực tiếp thông qua đội ngũ cộng tác viên cơ sở và 217 cán bộ dân số tại các xã, phường, thị trấn. Trên hệ thống thông tin đại chúng từ thành phố đến cơ sở đã thường xuyên phát tin bài về nội dung các Chỉ thị, Nghị quyết, những văn bản mới về lĩnh vực dân số, duy trì phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng xây dựng và phát sóng 22 phóng sự, 36 chuyên mục Dân số và Phát triển; phối hợp Báo Sức khỏe và đời sống, Báo Hải Phòng, Chuyên đề An ninh Hải Phòng, Cổng thông tin điện tử thành phố đưa 106 tin, bài về các chính sách dân số và phát triển, phản ánh hoạt động từ thành phố tới cơ sở trên trang báo hàng ngày, báo Tết cũng như báo điện tử nhằm cung cấp thông tin, hướng dẫn thực hiện chính sách dân số; tổ chức hội nghị cung cấp thông tin, hội thảo chuyên đề thuộc lĩnh vực dân số, nhất là trong dịp kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới 11/7, ngày Dân số Việt Nam 26/12 nhằm cung cấp thông tin, hướng dẫn thực hiện chính sách dân số. Phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao cắt treo 395 băng zôn, phướn tuyên truyền công tác dân số và phát triển trên các các trục đường chính của thành phố nhân dịp hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 11/7, Ngày Dân số Việt Nam 26/12 và Tháng hành động Quốc gia về Dân số. Tại quận, huyện, xã, phường, thị trấn viết hàng ngàn tin, bài phát trên hệ thống loa truyền thanh, cắt treo hơn 6.000 băngzôn, khẩu hiệu; phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể tổ chức 5.505 buổi truyền thông, nói chuyện chuyên đề, truyền thông nhóm nhỏ thu hút hơn 310.000 lượt chị em trong độ tuổi sinh đẻ, phụ nữ mang thai, nam giới, thanh niên, vị thành niên, người cao tuổi tham dự tuyên truyền nội dung Nghị quyết, kiến thức chăm sóc SKSS/KHHGĐ, SKSS thanh niên/vị thành niên, tư vấn trước hôn nhân, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, tầm soát, chẩn đoán trước sinh, sơ sinh, tư vấn các kiến thức chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng nhằm giải quyết toàn diện các mục tiêu mà Nghị quyết 21 đề ra về quy mô, cơ cấu, phân bố, chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ tác động qua lại với phát triển kinh tế - xã hội.
Năm 2021, hưởng ứng các hoạt động hướng tới kỷ niệm 60 năm ngày Truyền thống ngành Dân số Việt Nam (26/12/1961-26/12/2021), Chi cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình đã phát động và tham gia các cuộc thi của ngành do Tổng cục dân số phát động và đạt được nhiều giải thưởng cao như: Giải đặc biệt giải Báo chí toàn quốc về công tác dân số và nhiều giải thưởng khác tạo không khí sôi nổi trong các đợt thi đua tập luyện, xây dựng nội dung kịch bản truyền thông và phát hiện thêm nhiều tài năng trong công tác tuyên truyền, sử dụng công nghệ cao, tăng hiệu quả và lan truyền rộng rãi trong nhân dân, đánh dấu bước đột phá tiên tiến trong ứng dụng công nghệ 4.0 của ngành dân số thành phố Hải Phòng; Tiếp tục duy trì thường xuyên hoạt động cập nhật thông tin về công tác Dân số trên trang thông tin điện tử Website “chicucdansohaiphong.vn” đăng hơn 100 tin bài, ảnh và trang Fanpage “Chi cục Dân số Hải Phòng” cung cấp 1.080 tin, bài, ảnh phản ánh các hoạt động của địa phương, đơn vị . Thông qua Website tuyên truyền, phổ biến các nội dung Nghị quyết số 21-NQ/TW rộng rãi trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, lao động, góp phần thực hiện Nghị quyết đạt hiệu quả.
Bên cạnh công tác tuyên truyền, ngành Y tế chú trọng đảm bảo hậu cần phương tiện tránh thai, ưu tiên cung cấp miễn phí phương tiện tránh thai cho các đối tượng thuộc hộ nghèo, cận nghèo, vùng biển đảo, người thuộc diện chính sách xã hội, đa dạng hóa các phương tiện tránh thai theo hướng tiếp thị xã hội và xã hội hóa, cung cấp các biện pháp tránh thai tới tận tay người sử dụng và đã được người dân chấp nhận. Công tác đáp ứng dịch vụ KHHGĐ từng bước được mở rộng và nâng cao chất lượng, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của đối tượng thực hiện KHHGĐ trong các đợt Chiến dịch và đáp ứng dịch vụ thường xuyên, hang năm đều hoàn thành và hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu kế hoạch giao về biện pháp tránh thai. Nhờ đó, hiệu quả và chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân nói chung và chăm sóc SKSS/KHHGĐ của thành phố có bước chuyển biến đáng kể.
Sau 05 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 21/NQ-TW của Hội nghị lần thứ sáu, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Chương trình hành động số 51-CTr/TU của Ban thường vụ Thành ủy, Kế hoạch hành động của Ủy ban nhân dân thành phố, công tác DS-KHHGĐ thành phố đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Năm 2022 dân số trung bình là 2.097.103 người; tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên 0,98%; tỷ lệ phụ nữ mang thai được sàng lọc trước sinh: 66,02% (tăng 15,52% so với 2018); tỷ lệ trẻ mới sinh ra được sàng lọc bệnh bẩm sinh phổ biến nhất 61,23% (tăng 26,04% so với năm 2018); Tỷ lệ nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khoẻ trước khi kết hôn: 48,82% (tăng 30,44% so với năm 2018); tỷ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ (ít nhất 1 lần/năm) 50%, tỷ lệ người cao tuổi được quản lý sức khỏe, tư vấn khám chữa bệnh, được chăm sóc tại gia đình và cộng đồng 70,0% ... Đặc biệt, tranh thủ sự hợp tác quốc tế về mặt y tế để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành dân số, hướng tới nâng cao chất lượng về sức khỏe trong cộng đồng. Năm 2022, Chi cục Dân số và KHHGĐ phối hợp với Tổng cục Dân số-KHHGĐ, Văn phòng Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức 02 Hội thảo phổ biến Chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030, phổ biến ứng dụng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi S-Health và Hợp tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi qua ứng dụng S-Health, phối hợp với tổ chức phúc lợi xã hội Yasuragi (Nhật Bản) triển khai dự án “Hỗ trợ dự phòng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ứng phó với già hóa dân số áp dụng mô hình Tsuyama” tại thị trấn Trường Sơn, huyện An Lão.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác dân số thành phố còn đối diện với nhiều khó khăn, thách thức: Kết quả thực hiện các chỉ tiêu chưa thực sự ổn định, mức sinh không đồng đều giữa các địa phương, đơn vị (Tổng tỷ suất sinh năm 2019: 2,20 con/phụ nữ, năm 2020: 2,05 con/phụ nữ; năm 2021: 2,35 con/phụ nữ); vẫn còn tình trạng cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức vi phạm chính sách dân số. Tỷ số giới tính khi sinh vẫn còn cao, khó kiểm soát; một số chỉ tiêu khó thực hiện, còn đạt thấp như: tỷ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ; tỷ lệ nam, nữ thanh niên được tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn. Tổ chức bộ máy dân số tuyến huyện, xã chưa ổn định do chủ trương sáp nhập nên đã ảnh hưởng đến hoạt động quản lý chuyên môn. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương chưa được quan tâm đúng mức, việc đầu tư kinh phí cho công tác dân số chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ theo Nghị quyết 21/NQ-TW.
Để từng bước khắc phục những khó khăn, hạn chế, trong thời gian tới, ngành Y tế sẽ tiếp tục tham mưu, đề xuất đảm bảo tăng cường sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp đối với công tác dân số; Triển khai sâu rộng nội dung Nghị quyết 21/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chương trình hành động số 51-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, Kế hoạch hành động của Ủy ban nhân dân thành phố. Năm 2022, Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành Nghị quyết quy định một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Tăng cường sự tham gia phối hợp để phát huy cao nhất vai trò, trách nhiệm của các thành viên Ban Chỉ đạo Dân số và Phát triển các cấp trong quá trình tổ chức các hoạt động tuyên truyền thực hiện chính sách dân số gắn với hoạt động của các ban, ngành, đoàn thể. Tiếp tục nâng cao chất lượng dân số toàn diện về quy mô, cơ cấu, chất lượng và phân bố dân cư. Triển khai và mở rộng thực hiện các Chương trình, Đề án, Dự án đã được phê duyệt. Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân số từ thành phố đến cơ sở đáp ứng yêu cầu chuyển hướng sang chính sách dân số và phát triển.
Có thể nói, Nghị quyết 21/NQ-TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Chương trình hành động số 51-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, Kế hoạch hành động của Ủy ban nhân dân thành phố góp phần quan trọng thúc đầy phát triển kinh tế xã hội, nâng cao chất lượng dân số đáp ứng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của thành phố. Để đưa Nghị quyết ngày càng đi vào cuộc sống, ngoài nhiệm vụ chuyên môn của ngành Y tế cần sự vào cuộc, chung tay góp sức của các cấp, các ngành trong việc nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục; tăng cường kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện công tác dân số... góp phần hoàn thành các chỉ tiêu Nghị quyết 21/NQ-TW đã đề ra./.
(nguồn: Trần Thị Thu Hằng, Chi cục trưởng)